एका तळ्यात होती बदके पिले सुरेख……

माझ्या घराजवळच्या लायब्ररी मागे एक सुंदर तळं आहे. सूर्यास्ता पुर्वी संध्याकाळी तिथे रेंगाळत तळ्यातल्या बदकांचे खेळ बघत टाईमपास करायचा मला हल्ली छंदच  लागलाय. ह्या एकाच तळ्यातल्या बदकांचे आणि त्यांच्या सुरेख पिल्लांचे वेगवेगळ्या वेळी घेतलेले हे फोटोज… फोटोवर टिचकी मारली की मोठे फोटो दिसतील :)


 हेच ते सुंदर तळं… खरच आहे की नाही छान ?





 हम दो … और हमारे….  बाराह !!!



पिल्लांची आई भोवती लगबग

आई मी काय खाऊ गं  ? ए आई ही बघ आमचे फोटो काढतेय… आई चल आपण तिकडे जाऊ या…
ए मला पण आई जवळ जायचय… अरे बाबा कुठेय ?




पुन्हा एकदा सहपरिवार

तो सर्वात मागे दिसतोय ना तो वेडा बदक्या का कुणास ठाउक ह्या परिवाराला त्रास देत होता.
ह्या पिल्लांच्या बाबा बदकाला फड्फड उडून क्वॅक क्वॅक करून टोचायचा.. की लगेच बदकी आणि एखादं धिटूकलं बाळंही उलट प्रतिकारात्मक प्रहार केल्यासारखे त्याच्या अंगावर धावायचे. मग पुन्हा आपले लगबगीने सहपरीवार दुसर्‍या किनार्‍याकडे.. इकडे तिकडे...कारंजाभोवती.... फिरत होते... टूबूडुबू.. क्वॅक क्वॅक... तासभर तेच नाटक चालले होते.




संधिप्रकाशात अजून जे सोने  ?



अंधारून आलं … चला बाळांनो पटकन घरी परतायला हवं !



 

हाय हाय मिर्ची... उफ्फ उफ्फ मिर्ची ! अर्थात चिली पॉपर्स

भरल्या मिरच्या आपण नेहमीच करतो. कधी नुसतेच भाजलेले बेसन आणि मसाला मिक्स करून, कधी खोबरे तर कधी बटाट्याचे सारण भरून. ह्या चिली पॉपर्स तश्याच काही सारण भरून बनवल्या आहेत.
अलीकडेच नीरजाने ह्याची रेसिपी पोस्ट केली होती त्यात मी माझे थोडे व्हेरिअशन केलेय. 

साहित्य बघुया काय काय हवे आहे ?

साहित्य : 
लाल पिवळ्या यालापिनो किंवा कोणत्याही कमी तिखट मिर्च्या १०-१२
१ छोटा टोमेटो, एक छोटा कांदा अगदी बारिक चिरून
अर्धी वाटी तूरीचे दाणे ओले हिरवे
एक छोटा बटाटा उकडून मॅश केलेला
अर्धी वाटी पोहे, १ टेबल्स्पून धणे, आणि १ टेबल्स्पून फ्लेक्स सिड्स
आलं लसून पेस्ट १ चमचा कोथिंबिर
चवी प्रमाणे मिठ साखर आणि आमचूर पावडर लाल मिर्ची पावडर
आपल्या आवडीप्रमाणे चीझ किंवा चिझ स्लाईसेस.

क्रमवार कृती :
प्रथम यालापिनो किंवा कोणत्याही जाडसर मिरच्या स्वच्छ धुवून पुसून घाव्या.
मिरच्यांना मध्ये चीर देऊन आतल्या बिया काढून घ्याव्या.
एका बोल मध्ये पाणी घेऊन त्यात एक टीस्पून मिठ टाकून त्यात चीर दिलेल्या मिरच्या थोडा वेळ बुडवून ठेवाव्यात.
मग सारण बनवण्या साठी एका छोट्या वोक मध्ये चमचा भर ऑलिव ऑईल टाकून त्यावर धणे फ्लेक्स सिड्स आणि पोहे भाजून घ्यावे. मग कांदा जरासा गुलाबी रंगावर परतून त्यात चमचाभर आलं लसून पेस्ट घालावी आणि बारीक चिरलेला टोमाटो घालावा मग तुरीचे दाणे टाकून सगळे परतून घावे. एक चमचा लाल तिखट घालावे. मी रेशिमपत्ती वापरलेय. मस्त लाल रंग येतो आणी झणझणीत पणा सुद्धा. मग चवी प्रमाणे मिठ, चिमुठभर साखर आणि आमचूर पावडर मिसळावी. आमचूर पावडर ऐवजी लिंबु रस सुद्धा चालेल. हे मिश्रण थंड करून जरासे भरड वाटून त्यात  मॅश केलेला बटाटा मिक्स करावा. हे झाले सारण तयार.

मग मिरच्या पाण्यातून काढून निथळून घ्याव्यात. मग प्रत्येक मिरचीमध्ये आधी चीझ च्या पातळ लांब कापलेल्या स्लाईस लावून त्यावर हे सारण भरावे.

ओव्हन ३५० ला प्रिहिट करून घ्यावा. अल्युमिनिअम फ़ोइल वर ऑलिव ऑईल स्प्रे करून त्यावर मिरच्या ठेउन २० मिनिटे भाजाव्यात. ओव्हन नसेल तर तव्यावर बाजू शकता.

मिरच्या आणि ओव्हन च्या प्रकारावर भाजण्याचा वेळ अवलंबून आहे. हवा तस्सा खमंगपणा आला की दही आणि पुदिन्याच्या च्या चटणी सोबत किंवा नसेलच जर चटणी तर सॉस सोबत खाऊ शकता. मस्त स्टार्टर होते हे.


मी यालापिनो वापरल्या होत्या म्हणून भाजायला जरा जास्त वेळ लागला. एकुण जे काय बनले ते एकदम तोंपासू होते..
चिंचेच्या आंबट गोड चटणी सोबत चट्टामट्टा करुन टाकले

खार बाई खार... नाजूक नार !

खारुताई....मला आठवतंय मी बघितलेली पहिली खार म्हणजे माझी लहानपणीची मिन्टी मनी बँक. म्हणजे काय तर प्लॅस्टीकची मिन्टी पैसे साठवायची. आपल्या पोस्ट खात्याने दिलेली तिही गाजरी गुलाबी रंगाची. त्यावरून खरी खार कशी असते कशी दिसते ह्याची कल्पना येणार तरी कशी ? आता त्या चिमुकल्या वयात खार कुठे खर्ररी खुर्ररी बघितलेली ? आजीला विचारलं तर आजी म्हणायची मी दाखवेन तुला एकदा कधीतरी. माळावर दिसतात कधी कधी खारुट्या आंब्याचा मोहोर खाताना. तो पर्यंत अश्याच एका छोट्या खारुटीची गोष्ट ऐक.. खारीचा वाटा... मग आजी मला रामाची गोष्ट सांगायची. रामाने वानरांच्या सहाय्याने कसा समुद्रसेतू बांधला.…  प्रत्येक दगडावर श्रीराम' 'श्रीराम' असे लिहिल्याने सगळे दगड कसे पाण्यावर तरंगले... आणि मग ते दगड एकमेकांना घट्ट चिकटवण्याच्या कामात एका धिटूकल्या पिटूकल्या खारीने आपल्या चिमुकल्या मदतीने चिखल भरायचे काम केले. तोच खारीचा महत्वाचा वाटा. आजीच्या ह्या अश्या गोड गोष्टी ऐकत रात्री कधी झोप लागायची ते समजायचंच नाही. पण  मग तरीही खारींबद्दलचे कुतुहल काही संपत नव्ह्ते.

पुढे केव्हातरी मला नदीकाठच्या विष्णूमंदीरी खारूताई दिसलीही. पण चपळच फार निट निरखता पारखता यायाचेच नाही. नंतरही ती खारूताई मला भेटतच राहिली कधी बालगितांमधून तर कधी कुठल्या सुंदर  चित्रांमधून. आताशा तर मुलांच्या व्हिडिओज मध्ये काय सुंदर अ‍ॅनिमेशन असते. एकदम गोंडस खारुताई.  आपल्याकडे भारतात आजवर पाहिलेल्या सगळ्या खारी अगदी पिटूकल्या. उंदराएव्हढ्या छोट्याश्या.  बंगळूरला असताना बरेचदा सकाळी मी चहा घेत घेत बालकनीतून ह्या चिमुरड्या खारींचे खेळ बघत बसायची. आंब्याला मोहोर आला की ह्यांची पळापळ सुरू. कधीकधी उगाच कुठ्ल्या कार च्या खालून सुर्रकन पळायच्या आणि मग तो गाड्यांचा सेक्यूरिटी आलार्म सुईईईईईईईंग्ग्ग्ग्ग्ग्ग्ग्ग्ग्ग्ग्ग्ग्ग् कन वाजायला लागायचा आणि मग घाबरलेल्या त्या सगळ्या खारींचा सामुदाईक टिवटीवाट चालायचा. एकेकदा तर अर्धा अर्धा तास आवाज करून जीव नकोसा करून सोडायच्या. थंडी वाढायच्या आधी लगबग घरटे निट करायची घाई. कुठून कुठून मऊशार बुरकुले, पिसं, पालापाचोळा झाडाच्या डोलीत गोळा करून घर उबदार करायाला लुटुपुटु घाई. तर कधी हिवाळ्याची तरतूद  खाऊ लपवून ठेवायची तयारी. सतत कसलीतरी लगबग नाहीतर भिती. एकदाही फ़ोटोत सापडायच्या नाहीत.

ही तस्शीच एक भित्री भागुबाई. फोटो काढे पर्यंत पळाली सुद्धा.

इथे टेक्सास ला आल्यापासून मला  खारी आणि ससेही खूप दिसतात. रस्त्यावरून जाता येता आणि पार्कमध्ये बेंचवर बसून राहिल्यावरही  मला त्यांचे खेळ निरखत बसायला खूप आवडतं.  खारींना वातावरणात घडणारे चढउतार फार चटकन आणि आधीच समजतात आणि त्यादृष्टीने तसे वातावरण बदलायच्या आधीच ह्या चिमुरड्यांची  तयारी सुरु होते. टेक्सास मध्ये चांगल्या मोठ्या खारी आहेत. त्यांना फॉक्स स्क़्विरल्स म्हणतात. त्यांच्या अंगावर कोल्ह्यांसारखी पिवळसर झाक असते. आणि शेपटीही खूप मोठे गोंडेदार. "पडेल थंडी तेव्हा माझ्या शेपटीची मल्लाच बंडी" हे अगदी खरे वाटावी अश्शी सुंदर झुपकेदार.  इथे खूप ओक वृक्ष आहेत . त्या ओक वृक्षांची फळं  म्हणजेच  एकॉर्न्स खारींना खूप आवडतात.

ही एक खारुटी तिचा एकॉर्न खात बसलिये.

गंमत म्हणजे ह्या लबाड खारी हुशारही तितक्याच आहेत. हिवाळा आला की ह्यांचे विंटर हायबरनेशन जोरात सुरु असते. मिळतील तसे एकॉर्न्स दोन हातात धरून फ़ोडून खातात. कधी पूर्ण तर कधी नुसतेच कुरतडून कुठेतरी नेउन मातीमध्ये पाचोळ्याच्या खाली पुरून लपवून ठेवतात. हा त्यांचा खाऊ खायला पक्के वाटेकरी म्हणजे इथले पक्षी करडी कबुतरे आणि निळे जे (ब्लू जे). जसे जसे वातावरण थंड होत जाते तसे ह्या दिसेनाश्या होतात. पण जात मात्र कुठेच नाहीत. लपून राहातात आपल्या बागेतल्या बिळांमध्ये नाहीतर झाडावरच्या घरट्यांत. जरा हवा उबदार झाली थोडंस्सं उन आलं की आल्या ह्या माती उकरायला आणि लपवलेले एकॉर्न्स खायला. 

काय अद्भूत आहे देव आणि त्याची ही सृष्टीही. ह्या खारीनी पुरलेले पेरलेले आणि बरेचदा पुन्हा उकरून वर न काढलेले असे बरेच एकॉर्न्स पुन्हा खोल मातीत रुजतात, अंकुरतात आणि त्यांचे नव्याने मोठे उंच ओक वृक्ष बनतात.  अशा प्रकारे हे चिमुकले जीव वातावरणाचा समतोल राखण्यासाठी खऱ्या अर्थाने आपला खारीचा वाटा उचलतात.

राम आणि लंकेचा रामसेतू खरा की खोटा ते देव जाणे. पण मी मात्र माझ्या दोन छोट्या चिपमंक्स ना ह्या खर्याखुर्या खारीच्या वाट्याची गोष्ट सांगते आणि खारुताई  दिसली की  मुलांसोबत गाणंही  गाते……

खार बाई खार
नाजूक नार
शेपूट तिचे
किती झुपकेदार….

खार बाई खार
चपळ फार
क्षणात होते
नजरे पार ….

अचारी मुर्ग / अचारी चिकन

Same recipe in English is here : Achari Chicken ( Moorg Achari)

मज्जा वाटतेय ना नाव वाचून ? पण अचारी म्हणजे कुक नाही.. अगदी मराठीत सांगायचे तर चिकन लोणचे मसाला. मूळचा उत्तर भारतीय प्रकार आहे हा.
नॉर्थकडे कश्याचीही लोणची बनवतात आणि तिही मोहरीच्या तेलात.
पण आपल्याला जर राई के तेल की खुशबु पसंद येत नसेल तर तुम्ही तुमच्या आवडीचे कोणतेही तेल जSSSSरा सढळ हाताने वापरा.

लागणारा वेळ: 

४० मिनिटे

लागणारे जिन्नस:
पाउण किलो चिकन मध्यम आकाराचे तुकडे करून
३ टेबल्स्पून तेल मोहरीचे किंवा कोणतेही जे आवडेल ते खाद्य तेल. (आपल्याला शक्य होईल व आवडेल तसे आणि तितके जास्त तेल)
जिरे, पिवळी मोहरी, कलोन्जी, बडीशेप आणि मेथ्या प्रत्येकी १ टी स्पून.
(हल्ली हे सर्व साहित्य मिसळलेले पंचफोरण ह्या नावाने मिळते.
ते पंचफोरण असेल तर एक मोठा चमचा भरून)
३-४ हिरव्या मिरच्या
२ टेबल्स्पून आलं लसूण पेस्ट
१ टि स्पून हळद, १ टेबल्स्पून लाल तिखट, चवीप्रमाणे मिठ
१/२ कप ताजे घट्ट दही
लिंबाचा रस एक टेबल्स्पून
२ मध्यम आकाराचे कांदे बारिक चिरून
२ मध्यम आकाराचे टोमॅटो
मुठभर कोथिंबिर

क्रमवार पाककृती: 

चिकन चे तुकडे स्वच्छ धुउन त्याला चवीप्रमाणे मिठ, हळद, लाल तिखट आणि आलं लसूण पेस्ट लाउन घ्यावी. मग एक चमचा तेल आणि अर्धा कप घट्ट दही टाकून सगळ्या चिकनच्या तुकड्याना व्यवस्थीत लाउन चिकन झाकून ठेवावे.
मग एका जाड बुडाच्या पॅन मध्ये थोडेसे तेल टाकून त्यावर बारीक कापलेला कांदा गुलाबीसर होई पर्यंत परतुन घावा. मग आच बंद करून कांदा थोडा गार करायला वेगळ्या डिश मध्ये काढावा.
कांदा आणि टोमॅटो मिक्सर मध्ये बारिक वाटून दोन्हीची एकत्र प्युरी करुन घ्यावी.
मग पॅन मध्ये कांदा टोमॅटो ची ही गुलाबीसर केशरी प्युरी टाकुन मध्यम आचेवर परतुन घावी. मिश्रण शिजत आले की रंग बदलू लागतो. आता त्यावर मॅरीनेट केलेले चिकन चे तुकडे टाकून परतून घावे. चिकन ला दही लावल्याने परतत असताना थोडे तेल सुटू लागेल. मग एक कपभर किंवा आपल्याला हवे तसे थोडे अधिक पाणी घालावे. चिकन शिजत आल्यावर दुसरीकडे फोडनीच्या पळीत दोन चमचे तेल टाकून त्यात फोडाणीचे सामान.. पंचफोरण जरासा हिंग आणि उभ्या चिर दिलेल्या अक्ख्या हिरव्या मिरच्या घालून चुरचुरीत फोडणी करावी.
चिकनवर ही फोडणी घालून जरा स्वाद मुरण्यासाठी एक वाफ काढावी. आच बंद करावी
जेव्हढे आंबट आवडत असेल त्याप्रमाणे लिंबाचा रस घालावा. गरमागरम रोटी/ फुलक्यांसोबत खायला आचारी मूर्ग तयार !!

वाढणी/प्रमाण: 

चार खवय्यांसाठी

अधिक टिपा: 

हे चिकन सर्व्ह करायच्या बराच आधी काही तास बनवुन ठेवले तर जास्त चविष्ठ लागते. मोहरी मेथ्या कलोंजी चा स्वाद चांगला मुरतो.
दही घातल्याने ग्रेवीला दाटपणा येतो. पण थोडी तेलकट होतेच.

मालवणी कोळंबी मसाला

 लागणारा वेळ: 

३० मिनिटे

लागणारे जिन्नस:

कोलंबी /कोळंबी - २ कप किंवा साधारण २०-२५ नग डोकी आणि काळा दोर काढून स्वच्छ केलेली.
कांदे २-३ मध्यम आकाराचे बारीक चिरून
टोमॅटो २ मध्यम आकाराचे बारिक चिरून
बटाटा १ मध्यम आकाराचा फोडि करून
ओले खोबरे अर्धी वाटी (खउन) किंवा सुके खोबरे पावडर
आले लसूण पेस्ट १ टेबल्स्पून
कोकम/ आमसोलं २/३
लाल तिखट १ टेबल स्पून (आपल्या आवडीप्रमाणे कमी-जास्त)
हळद १/२ टीस्पून
गरम मसाला १ टेबल स्पून
मालवणी मसाला १ टेबल स्पून
मीठ चवीप्रमाणे
तेल

क्रमवार पाककृती: 

• कोळंबी स्वच्छ धुवुन त्याला हळद, आलं लसूण पेस्ट, लाल तिखट आणि चविप्रमाणे मिठ लावुन बाजूला ठेउन द्यावी.
• एका पॅन मध्ये दोन चमचे तेल टाकून त्यावर बारिक चिरलेला कांदा घालावा.
• कांदा गुलाबीसर परतत आला की त्यावर किंचित हळद टाकून मग खोवलेले खोबरे आणि बारिक चिरलेला टोमेटो टाकून परतावे. बटाट्याच्या फोडी घालाव्यात. एक वाफ काढावी.
• मिश्रण थोडे परतल्यावर मग गरम मसाला आणि मालवणी मसाला घालून मंद आचे वर चांगले तेल सुटे पर्यंत परतावे.
• त्यावर मिठ मसाला लावलेली कोळंबी घालून एक वाफ काढावी. थोडाफार रस्सा हवा असल्यास कपभर पाणी घालून कोळंबी शिजवुन घ्यावी. फार ढवळू नये कोळंबी मोडण्याची शक्यता असते. पण मसाला खाली लागता कामा नये (जळता) नंतर आवडीप्रमाणे आमसुले टाकावित. बारिक चिरलेली कोथिंबीर घालावी. मालवणी कोलंबी मसाला तय्यार.

 

वाढणी/प्रमाण: 

४ जणांसाठी

अधिक टिपा: 

कोळंबी पटकन शिजते. कोळंबी गोलाकार झाली शिजली समजावे. जास्त शिजवल्यावर वातड होऊ शकते.
बटाटा टाकल्याने ग्रेव्ही मस्त मिळून येते.
कोळंबी घेताना पांढऱ्या रंगाची घ्यावी. लालसर गुलाबी कोळंबी बहुतांशी वातूळ असते.